Bu bölümdeki kısa ek sözlük, kıyafetlerinizde sıkça kullanılan kumaşlara ait özellikleri ve menşei bilgilerini açıklar.
ALPAKA: Lamaya benziyen, And dağlarında sürüleri yetiştirilen ve aynı adı taşıyan hayvandan elde edilen iplik. Ankara keçilerininkini andıran yapağı, dışda sert ve uzun, içtarafta ise yumuşak ve yünümsü. Yedi doğal renkte yün verir. Ana özelliği: hafiflik ve ipeksi, mükemmel yalıtım.
ANGORA: Angora tavşanlarının kıllarından elde edilen yüksek kalite yün. Ana özelliği: düzgün ve sıcak tutan yün; parlak ve ince.
KAŞMİR: Tibet, Moğolistan dağlarında ve İran’da yetiştirilen keçilerin yünlerinden elde edilen iplik. Ana özelliği: genellikle beyaz (fakat kestane renginden griye, kahverengine veya vişne çürüğüne çalan renkleri de içerir), özellikle ince ve hafif, en ince ve yüksek değerde bir iplik.
PAMUK: Keten ve yünden sonra en bilinen ve en eski bitki ipliği. Gossypium türlerinden elde edilir. İpliğin kalitesi uzunluğuyla orantılıdır: uzun iplik parlak, dayanıklı ve yüksek-kalite pamuk verir. Özellikleri nedeniyle yaz için ince ve hafif kumaş üretilmesinde idealdir, fakat aynı zamanda her mevsimde kullanılabilen daha kalın kumaşlar için de iyi bir ipliktir. Ana özelliği: nemçeker, teni kaşındırmaz, alerjik değildir. Pamuklu ürünler rahatça yıkanabilir ve yüksek derecelerde ütülenebilir.
KETEN: Keten bitkisinden elde edilen bir bitkisel iplik, keten bezi üretiminde kullanılır. Keten bezi serinletici etkisi nedeniyle yaz giysilerinin vazgeçilmezidir. Bu iplik parlak ve serindir. Ana özelliği: güçlü ve parlak bir iplik, alerji yapmaz, yüksek derecede emici ve tene huzur verir. Ilık suda yıkanabilir, çabuk kurur ve kolay kırışmasına rağmen rahatça ütü yapılır.
LYOCEL VEYA TENCEL: Ezilmiş ve çözülmüş selülözden imal edilen suni bir iplik. Genellikle pamukla birlikte kullanıldığında vizkoz kadar yumuşak pamuklu kumaşlar elde edilir. Ana özelliği: nefes aldıran, nemçeken kumaş; yumuşak ve parlak.
MODAL:Ağaçların kağıt hamurunu yeniden işleyerek elde edilen suni bir iplik. Modal kumaşları pamuklulara oranla daha az çeker ve rengini soldurur. Ana özelliği: yumuşaklılık ve düzgünlük. Modal ipliği pamuğa oranla daha fazla nemçeker ve yıkandıktan sonra saf pamuk gibi ütülenebilir.
MOHER: Bir zamanlar sadece Anadolu’da, fakat bugünlerde Güney Afrika ve Amerika’nın Texas Eyaletinde yetiştirilen keçilerin kıllarından elde edilir. Ana özelliği: yumuşak ve parlak, beyaz, yumuşaklığı nedeniyle çok rağbette, pırıltılı ve ipeksi, her şartta yıpranmaya dayanıklı.
NAYLON VEYA POLYAMİD: Kimyasal işleme neticesi sentetik polimerden elde edilen bir iplik. Bu iplik yeterince nemçekmediği için spor yaparken ve boş vakitlerde giyilen giysilerde kullanılır. Naylon kumaşların bakımı çok kolay olup, çamaşır makinesinde yıkanır, kolayca kurur ve ütü gerektirmez.
ORGANİK PAMUK: Organik pamuğun kullanımı yakın zamanda başladı. Özellikleri pamukla aynı olmakla beraber, belirleyici ayrılığı çiftçilik metodlarından kaynaklanıyor, organik tarım prensipleriyle yetiştiriliyor, yani, sentetik gübreleme veya ilaçlama gerek ekerken, gerekse hasat ve transformasyon zamanlarında kesinlikle kullanılmıyor.
POLİESTER: Tamamiyle kimyasal işlemler neticesi elde edilen bir iplik. Çok dayanıklı olup düşük yanıcı özelliğe sahiptir. Poliester kumaşların bakımı çok kolaydır, çamaşır makinesinde yıkanabilir, çabuk kurur ve buruşmaz.
RAMİE: Ketene benziyen parlak ve ince bir bitki ipliği. Genellikle ince kumaşlarda kullanılır; aynı zamanda dayanıklığını ve parlaklığını arttırmak için diğer tabii veya suni ipliklerle (özellikle pamuk, kenevir, yün, ipek, viskoz) karıştırılır. Ana özelliği: dayanıklı, doğal tazelik, alerji yapmaz. Suda yıkanır, veya kuru temizleme yapılabilir.
ŞETLAND: Adı, ilk önceleri İngiltere’nin Shetland Adalarında yetiştirilen bir tür koyundan gelmekte olup, uzun ve yüksek kalitede ipliğe sahip bir yündür. Ana özelliği: elde edilen ürün elastiki, biraz kaba ve tüylü, özellikle parlak, çok dayanıklı ve donuk hale gelmez.
İPEK: İpekböceğinin imal ettiği doğal protein ipliği. En yumuşak ve en ince doğal bir iplik olup yazın çok serin kışınsa sıcak tutar. Ana özelliği: ipek kumaşlar iyi termal yalıtım sağlar, dikkatlice suda yıkanabilir, ve 130 derece C ısıda ütülenebilir. Gene de kuru temizleme tavsiye edilir.
VİSKOZ: Ağaçların kağıt hamurundan elde edilen suni bir ipliktir. Özellikle parlaklığı nedeniyle başka hiçbir iplikle karşılaştırılamıyacak derecede ipeğe benzer, esasında önceleri “suni ipek” bile denmişti. Ana özelliği: bitki ipliklerinin verdiği tipik rahatlık, kullanım dayanıklığı, yüksek nemçeker. Viskoz giysiler doğal ürünlerle yıkanmalı, yavaş kurutulmalı ve pamuklulardan daha düşük derecelerde ütülenmelidir.
YÜN: Koyun yapağından elde edilen hayvansal bir iplik. Ana özelliği: termal koruma, yumuşaklık, elastiki, nemçeker. Kuzuların ilk kırpıldıklarında elde edilen yün özellikle değerlidir, çünkü iplikleri üstün kalitede ve yumuşaktır. Bu yüne kuzuyünü adı verilir.