Benetton Kumaş Sözlüğü

Giysilerinizde kullanılan kumaşların kökenlerini ve ana özelliklerini keşfedeceğiniz kısa bir sözlük.

ALPAKA:

And dağlarında sürüler halinde yetiştirilen, Lamaya çok benzer bir devegilden elde edilen lif türüdür. Tiftik keçilerine çok benzeyen yünün dış görünüşü kaba ve uzun, iç astarı ise oldukça yumuşak ve tüylüdür. Yedi farklı doğal rengi bulunur. Ana özellikleri: hafif, parlak, ipeksi ve sıcak tutmasıdır.

İPEK:

İpek böceği kozasından elde edilen hayvansal bir liftir. Doğal kumaşlar arasında, en yumuşak ve ince olanıdır, yazın serin, kışın ise sıcak tutar. Ana özellikleri: iyi ısı yalıtımı sağlaması, suda dikkatli bir şekilde yıkanabilir ve 130° C’de ütülenebilir olmasıdır. Ancak yine de kuru temizleme ile yıkanması önerilmektedir.

KAŞMİR:

Tibet, İran ve Moğolistan’ın yüksek kesimlerinde yetiştirilen bir keçi türünün yününden elde edilen bir liftir. Ana özellikleri: genelde beyaz (gri, kahverengi ya da vişne çürüğüne yakın kestane renkleri de bulunabilir) renktedir, çok ince ve yumuşaktır. Değerli ve aranan bir yün türüdür.

KETEN:

Keten bitkisinden elde edilen bitkisel bir liftir. Cilt üstünde yarattığı serin his nedeniyle, yazlık giysi üretimi için oldukça uygundur. Ana özellikleri: güçlü ve parlak olması; alerjik olmaması, yüksek su tutma kapasitesi ve cilt üstünde yarattığı rahatlıktır. Sıcak su ile yıkanabilir, hemen kurur ve kolayca kırışmasına rağmen ütülenmesi kolaydır.

LİYOSEL YA DA TENCEL:

Öğütülmüş ya da çözündürülmüş selüloz liflerinden elde edilen yapay bir liftir. Genellikle viskoz gibi dökümlü ve akıcı pamuksu kumaşlar elde etmek için pamuk ile birlikte kullanılır. Ana özellikleri: iyi hava alması, nemi emmesi, yumuşaklığı ve parlak olmasıdır.

MODAL:

Ağaçların odun hamurunun yeniden işlenerek elde edilmesiyle oluşan yapay bir liftir. Modal kumaşlar, pamuklu kumaşlara göre daha az çekme yapar, rengini kaybeder ancak nemi daha fazla çeker. Ana özellikleri: yumuşak ve pürüzsüz olmasıdır. Yıkamadan sonra, tıpkı saf pamuk gibi yüksek sıcaklıkta ütülenebilir.

NAYLON VEYA POLİAMİD:

Laboratuvarda kimyasal yöntemler ile üretilen, sentetik polimerlerden elde edilen bir liftir. Düşük emici güce sahip olması nedeniyle, özellikle spor ve boş zamanlarda giyilen giysiler için kullanılmaktadır. Naylon kumaşların bakımı, çamaşır makinasında yıkanabilir olmaları, hızlı kurumaları ve ütülenmesine gerek kalmaması nedeni ile çok kolaydır.

ORGANİK PAMUK:

Organik pamuk kullanımı oldukça yenidir. Özellikleri normal pamukla aynıdır ancak, normal pamuğa göre, farklı yetiştirilme yöntemlerine ve organik-tarım prensiplerine göre düşük çevresel etkiye sahiptir. Tüm ekim aşamalarında, sadece doğal ürünlere yer verilip, sentetik kimyasal ürünler kullanılmamaktadır.

PAMUK:

Keten ve yünden sonra en eski ve en yaygın olarak kullanılan bir bitki lifidir. Gossypium bitkisinin tohumlarını çevreleyen yapıdan elde edilir. Lif uzunluğu kalitesini belirler: Lifleri ne kadar uzun olursa, pamuk daha parlak, güçlü ve değerlidir. Özellikleri onu, ince, serin ve yazlık kumaş üretimi için ideal kılarken, aynı zamanda, her sezona uygun, daha kalın kumaşların üretimi için de kullanılır. Ana özellikleri: yüksek higroskopik olması, cildi tahriş etmemesi ve alerjik olmamasıdır. Pamuklu kumaşlar kolaylıkla yıkanabilir ve yüksek sıcaklıklarda ütülenebilir.

POLYESTER:

Kimyasal yöntemler ile elde edilen bir lif türüdür. Aşınma ve yıpranmalara karşı dirençlidir ve düşük derecede yanma özelliğine sahiptir. Polyester kumaşların bakımı, çamaşır makinasında yıkanabilir olmaları, hızlı kurumaları ve ütülenmesine gerek kalmaması nedeni ile çok kolaydır.

RAMİ:

Ketene benzeyen, parlak ve ince bitkisel bir liftir. Genellikle, yaz kumaşları için dayanıklılığını ve parlaklığını arttıran doğal ya da sentetik kumaşlar ile (özellikle pamuk, kenevir, yün, ipek, viskoz) karıştırılarak kullanılır. Ana özellikleri: dayanıklı olması, doğal yapısı ile serin tutması, alerjik olmamasıdır. Suyla yıkanarak ya da kuru temizleme yöntemi ile temizlenebilir.

SHETLAND:

Uzun ve kaliteli liflerden oluşan bir yün tipi olup, ismini İngiliz Shetland Adaları’nda yetiştirilen koyun türünden almaktadır. Ana özellikleri: yünü yumuşak, biraz kaba ve tüylüdür, çok parlak ve dayanıklıdır.

TİFTİK:

Anadolu kökenli, Angora keçisinin kıllarından elde edilen, günümüzde özellikle Güney Afrika ve Texas’ta üretilen bir yün çeşididir. En değerli türü, bir yaşındaki küçük keçilerden üretilenlerdir. Ana özellikleri: çok uzun lifli bir yün olması, yumuşak, parlak, aşınma ve yıpranmalara karşı dayanıklı olmasıdır.

VİSKOZ:

Ağaçların odun hamurundan elde edilen yapay bir liftir. Parlaklığı diğer kumaşlara göre daha fazladır ve bu nedenle başlarda ‘yapay ipek’ olarak adlandırılmıştır. Ana özellikleri: bitkisel liflerin tipik rahatlığını vermesi, aşınma ve yıpranmalara karşı dayanıklı olması, yüksek su tutma kapasitesidir. Viskoz giysiler, nötr ürünler ile yıkanmalıdır, yavaş kurutulmalı ve pamuktan daha düşük sıcaklıkta ütülenmelidir.

YÜN:

Koyundan elde edilen hayvansal bir lif türüdür. Ana özellikleri: sıcak tutması, yumuşaklığı, esnek olması ve su tutma kapasitesidir. Özellikle kuzulardan kırpılan ilk yünün yumuşaklığı, yünü çok değerli kılmaktadır. Bu çeşit yüne kuzu yünü (lambswool) denir.